• Dziedzictwo kultury i przyrody
    Dziedzictwo kultury i przyrody
  • Usługi turystyczne
    Usługi turystyczne
  • Turystyka aktywna
    Turystyka aktywna
  • Kultura
    Kultura
  • Sztuka
    Sztuka
  • Warmiński styl
    Warmiński styl
  • Przewodnik po Warmii
    Przewodnik po Warmii

Michał Küchmeister

Michał Küchmeister 1414-1422

Herb Michała Küchmeistera

PIĄTY I DWUDZIESTY MISTRZ PRUSKI

Michel Kochmeister wójt Nowej Marchiej, co mistrza Plaweniusza poimał i wsadził, na stolicę mistrzowską jest wybrany roku 1410, jako Pruska Kroniczka świadczy, za panowania cesarza Zygmunta a Władzisława Jagiełła króla polskiego.

Nie strzymał ten mistrz z swymi braciszkami ugody królem uczynionej, ale zaraz w dobrzyńską ziemię wtargnął, a bez odporu pustoszył, szlachtę i lud inszy krześcijański poimany (gorzej niż poganin) wiesić kazał wiele okrucieństwa czynił. We Gdańsku też Krzyżacy kupce poznańskie, a w Trysmemlu i w Ragnecie litewskie i żmudzkie okrutnie nad danie wiary pomordowali i dobra ich pobrali.

Roku tedy 1414 Władzisław król polski poruszony będąc tymi krzywdami, z bratem Witułtem wojska złączywszy, do Prus ciągnął, którym na pomoc niemało książąt szląskich, Czechów, także i Morawców przybyło, tak że tym wojskiem nie tylko Prusy, ale i niemałą część świata mógłby był król (jako Kromer powiada) posieść. Mało jednak na ten czas sprawili, bo wziąwszy tylko kilka miast, jako Neidburg, Hohenstein, Allenstein, Guttestat, Zyrgony, Prabutę, Bischofswerder i Kreuczburg, częścią mocą, częścią przez poddanie, daliej nic takiego nie sprawili.

Czytaj więcej: Michał Küchmeister

Henryk von Plauen

Henryk von Plauen 1410-1413

Herb Henryka von Plauena

MISTRZ PRUSKI DWUDZIESTY I CZWARTY

Na miejsce Ulrycha von Jungingen mistrza pruskiego, swą porażką i śmiercią na polu grynwaldskim sławnego, wybrany jest Henryk von Plawen, za panowania Zygmunta cesarza i szcześliwego królowania Władzisława Jagiełła w Polszcze, Roku Pańskiego 1407.

Ten zaraz myślił się mścić braci swoich śmierci, miast też i zamków, które się królowi poddali zdobywać, przetoż wojska co rychliej zbierał, wziąwszy od gdańszczan pożyczanych sto tysięcy złotych, bo się już ci byli znowu do niego przekinęli. Miał o tym sprawę prętką król w Nieszewie będąc, przetoż dwór swój wnet wyprawił, do których się (widząc potrzebę) Sandywoj Ostrowiecki wojewoda poznański, Dobrogost z Szamotuł kasztelan i Marcin z Łabiszyna wojewoda brzeski z swymi pocztami przyłączyli, tak iż wszystkiego wojaka polskiego 6000 było, którzy do Koronowa się ruszyli. Michał Kochmeister hetman wojska krzyżackiego, mając sprawę o małym wojsku naszych, a ufając mnogości ludu swego zbrojnego, gotów był do bitwy, pewnie się zwycięstwa nadziewając.

Czytaj więcej: Henryk von Plauen

Konrad von Jungingen

Konrad von Jungingen 1393-1407

Herb Konrada von Jungingena

DWUDZIESTY I WTÓRY MISTRZ PRUSKI

Roku 1392, gdy Wacław cesarz krześcijański a Władzisław Jagiełło król polski panowali, na urząd mistrzowski Konrad von Jungingen jest wybrany, człowiek więcej pokoja niż wojny pragnący, przetoż u zajuszonych Krzyżaków był w nienawiści. Panował lat 12, w Malborku umarł i tamże u Św. Anny pochowan.

Do tego mistrza na początku jego panowania Swidrygaiło książe połockie i witebskie zjachał, którego Krzyżacy wdzięcznie przyjęli, a iż ich pomocy przeciw Witułtowi żądał, ochotnie to uczynili, chcąc się zdrady o i swej krzywdy pomścić. A tak wojsko zebrawszy, Swidrygaiłem do Litwy wciągnęli, ogniem i mieczem wszystko burząc, zamki też Witułtowe ojczyste: Szuraż, Brodno i Stramelę mocą wzięli i o trzy tysiące Iudu pospolitego do Prus zabrali. Tak się nad Witułtem wrzenia swych trzech zamków pomścili.

Na Rok zaś Pański 1394 Bolesław Swidrygaiło zbieg w Prusiech namówił Krzyżaki wojować jegoż własną ojczyznę. Przetoż mistrz Jungingęn z wojski swymi pomocnymi do Litwy się wezbrał, a tam bez odporu burzył i wojował, twierdze i zamki niktóre mocą wziął, a Wilno potem obegnał. A gdy ustawicznie przez dwa miesiąca szturmując zamków dobyć nie mógł, fortylem Świdrygaiło pożyć ich chciał. Naprawił na to czerńce potajemnie, którzy w zamku byli, aby upatrzywszy czas obadwa zamki zapalili, a tak jemu z Krzyżaki przystęp uczynili. Lepszego sumnienia niż drudzy zdrajcy czerniec się znalazł, który gdy to objawił, oni pokarani, a ten uczczony. Swidrygaiło bacząc być odkrytą zdradę; musiał się z Krzyżaki, nic nie dokazawszy, do Prus wrócić. Ale niedługo potem marszałek pruski Wernerus Tetinger znowu Litwę, a Ulrich Jungingen brat mistrzowski Żmudź srodze burzyli i plonów siła wywiedli. Rozjątrzony Witułt wpadszy też z swoimi do Prus, wszytkie włości około Insterborku spustoszył, a wiele korzyści do Litwy zabrał. Któremu wzajem Konrad Koborg kontor z Balgi oddał, drohyczką na Podlaszu Litewskim ziemię spustoszywszy. Tak za Skirgaiłowym powodem ustawne miedzy nimi burdy były.

Czytaj więcej: Konrad von Jungingen

Ulrych von Jungingen

Ulrych von Jungingen 1407-1410

Herb Ulrycha von Jungingena

MISTRZ PRUSKI DWUDZIESTY I TRZECI

Ulrych von Jungingen, brat rodzony Konrada mistrza pruskiego, na stolicę mistrzowską wybrany roku 1404, gdy cesarz Rupertus a Władzisław Jagiełło król polski panowali. Z tym mistrzem potem Witułt miał drugi zjazd u Kowna, pokój więcej potrzebny niż uczciwy stanowiąc (bo na ten czas z moskiewskim miał co czynić), gdzie zaś państwo żmudzkie Krzyżakom wiecznym darowaniem zapisał, dawszy im listy łacińskim i niemieckim językiem na się pisane, a gdy się uboga Żmudź służyć Niemcom wzbraniała i ich urzędnika w nocy dawili i zabijali, prośbami też Witułta, aby okrutnym Niemcom w moc nie podawał, uchodzili.

Witułt ich gwałtem pod jarzmo niemieckie przywiódł. Krzyżacy też, aby snadniej zniewolić Żmudź mogli; trzy zamki w ziemi zbudowali, dwa nad Niewiążą rzeką a trzeci na uściu Dubissy, gdzie w Niemen wpada. Tak z obu stron krótki pokój był, bo gdy Roku Pańskiego 1409 nieurodzaj wielki w Litwie był, Władzisław król bratu Witułtowi posłał do Litwy 20 szkut nadowanych z zbożem, te wszystkie kazał mistrz pruski Ulrych pobrać. A gdy się tego król upominał, jeszcze szydzili mówiąc, iż to zbroję przeciw nam krześcijanom poganom posyłają. Nadto kupce litewskie, którzy byli Ragnecie, pobili i kupie ich miedzy się rozszarpali. Tymże Witułt przywiedziony, ziemię żmudzką, którą był Krzyżakom postąpił dla pokoju, zaś opanował, urzędniki i starosty z zamków powyrzucał, żołnierze iie pobił, drugie powiązał, czemu Żmudź barzo rada, że z rąk okrutnych wyszła.

Czytaj więcej: Ulrych von Jungingen

Konrad von Wallenrod

Konrad von Wallenrod 1391-1393

Herb Konrada von Wallenroda

MISTRZ PRUSKI DWUDZIESTY PIERWSZY

Roku Pańskiego 1388, za Wacława cesarza a Władzisława Jagiełła króla polskiego szczęśliwego panowania, na mistrzowską stolicę Konrad von Walpot albo Walerodus jest wybrany. Ten był prawy żołnierz, człowiek okrutny a nieprzyjaciel i prześladowca wielki mnichów i księży (sam zakonnikiem będąc), tak iż i przy śmierci swojej żadnego cirpieć nie chciał.

Władzisław król gdy nie zrazu (zabawiony będąc) Witułtowi obietnicę ziścił, zwątpiwszy sobie, czego pierwej mocą nie mógł, fortylem dostać umyślił. Puścił przeto wieść, jakoby siostrę swą Ryngaiłę za Henryka mazowieckie książę (który ją jednak będąc proboszczem łęczyckim i subdiakonem, sacrae też już na biskupstwo płockie od Bonifaciusa IX mając, pojął) w małżeński stan wydawać miał, a dla uczciwości w Wilnie wesele odprawować. W tym wozów trzysta nagotował, na których pułczwarta sta mężów zbrojnych sobie wiernych i przysięgłych zakrył, a na wierzch rózmaitego źwierza bitego (jako na wesele) nakładł, a tak je do Wilna (gdzie się byli nieznacznie a gościnnym obyczajem inszy jego bojarowie zjachali) posłał. Gdy do Wilna z onymi wozy przyszli, żądał Witułtów szafarz, aby tam w zamku te potrzeby były składane z wozów. Wtem gdy przez bojara samegoż Witułta zdrada była odkryta, niż w zamek wozy były wpuszczone, rzucili się jako na gwałt z zamku Polacy i mieszczanie wileńsczy do wozów, a wywłócząc lud on zbrojny z podźwierzynia, bili, siekli i do jednego pomordowali, bojarów także mało uciekło. Podobnego fortylu użyć chciał Witułt, jako i ociec jego Kiejstut, który przedsię pod Jagiełłem Wilno był wziął, ale się na swym Witułt omylił. Dawno przedtem z swym nieszcześciem Cummanus król ligurski tego fortylu używał, gdy Masiliją miasto ubieżeć chciał, ale wydany od białejgłowy zdrowiem tego swym i z 7000 ludu swego przypłacił.

Czytaj więcej: Konrad von Wallenrod