• Dziedzictwo kultury i przyrody
    Dziedzictwo kultury i przyrody
  • Usługi turystyczne
    Usługi turystyczne
  • Turystyka aktywna
    Turystyka aktywna
  • Kultura
    Kultura
  • Sztuka
    Sztuka
  • Warmiński styl
    Warmiński styl
  • Przewodnik po Warmii
    Przewodnik po Warmii

Pałace i dworki

Warmińska szlachta, nawet najbogatsza, w porównaniu do polskiej i litewskiej magnaterii jak Radziejowscy, czy Radziwiłłowie była niezwykle uboga. Na Warmii z resztą szlachta nigdy nie stała się tak potężna, jak w Koronie. Biskupi warmińscy bardzo dbali, by na terenie ich dominium nie wyrosła żadna polityczna siła, z którą musieliby się liczyć. Pomimo tego i warmińscy szlachcice budowali sobie okazałe - na miarę swych możliwości -rezydencje. Dlatego i na Warmii dawne pałace i dworki stanowią niezwykle ważne dziedzictwo kulturowe, ślad przeszłości ziemi warmińskiej. Z tego powodu troska o dawne siedziby szlacheckie na Warmii ma ogromne znaczenie w kultywowaniu i rozszerzaniu się świadomości regionalnej dzisiejszych mieszkańców regionu. Niestety, burze dziejowe sprawiły, iż większość tego typu zabytków znajduje się obecnie w stanie niemal zupełnej ruiny. Zarówno zniszczenia spowodowane przez Armię Czerwoną w 1945 roku, jak i późniejsza rabunkowa eksploatacja w latach Polski Ludowej tych jakże przecież pięknych obiektów, spowodowały, że pałace i dworki Warmii to dzisiaj smutne i przygnębiające świadectwo bezmyślnej działalności człowieka.

Image

Na szczęście w ostatnich latach ten opłakany stan rzeczy zaczyna zmieniać się na lepsze. Po roku 1989 niektóre z dworków, będących w większości w posiadaniu PGR-ów, przeszły na własność prywatną, lub dostały się w posiadanie rozmaitych organizacji i stowarzyszeń. Chociaż nie rozwiązało to problemu niszczenia tych zabytkowych obiektów – nie wszyscy nowi właściciele wywiązują się z obowiązków remontowych, których koszta są ogromne – to jednak część dworków i pałacyków, jak np. dawna rezydencja biskupów warmińskich w Smolajnach, dworek w Tejstymach, czy w Wójtówku, na nowo staje się przepięknym i dumnym świadectwem bogatej przeszłości Warmii."

Image

Pałace i dworki - Gmina Olsztynek

Gąsiorowo Olsztyneckie

Dwór wzniesiony na przełomie XVIII i XIX, w stylu klasycystycznym. Murowany, otynkowany, z facjatą dwuokienną w części środkowej i dwiema mansardami po bokach. Dach mansardowy z naczółkiem, kryty eternitem. Zabytek.

Jadamowo

Dwór wniesiony w XIX. Murowany i otynkowany, z trzyokienną facjatą i gankiem wspartym na kolumnach. Odrestaurowany w latach siedemdziesiątych XX – wówczas dach dwuspadowy pokryto eternitem. Zabytek.

Czytaj więcej: Pałace i dworki - Gmina Olsztynek

Pałace i dworki - Gmina Purda

Bałdy

Park Podworski
z XIX w. typu krajobrazowego z dwoma niewielkimi stawkami; powierzchnia 2,5 ha w tym 0,18 ha wód. Część centralna parku podzielona jest ogrodzeniami na ogródki warzywne, pasiekę i ogródek dla dzieci. Z dawnego drzewostanu zostało niewiele, w tym: lipa drobnolistna – 7 sztuk, klon zwyczajny – 27 sztuk, świerk zwyczajny – 27 sztuk, kasztanowiec – 3 sztuki, żywotnik zachodni – 3 sztuki. Na szczególną uwagę zasługuje lipa o obwodzie ponad 4 m.

Klewki

Klewki - pałac z 1801r.

Czytaj więcej: Pałace i dworki - Gmina Purda

Pałace i dworki - Gmina Stawiguda

Gągławki

Gągławki - dwór

Dwór Parterowy dwór pochodzący z przełomu XVIII i XIX stulecia. Majątek należący do kapituły warmińskiej często zmieniał właścicieli - w XVII w. dzierżawiony był przez polski ród szlachecki Gadlawskich, następnie wykupiony na własność przez ród Kalnassych, w końcu XVIII stulecia był w posiadaniu von Carnevallich, potem Grzymałów, von Bercken, von Wendtke. Ostatnimi właścicielami (1926-1945) było rodzeństwo Graw.

Pałace i dworki - Gmina Świątki

Świątki

Świątki-pałacyk myśliwski Świątki-pałacyk myśliwski

Dawny pałacyk myśliwski. Zabytek ten wzniesiony został w końcu XIX w. Murowany i otynkowany, jednopiętrowy, z zabudowanym poddaszem, z dachem dwuspadowym, mansardowym, krytym dachówką ceramiczną. Od strony fasady niewielki ryzalit, tworzący facjatkę zwieńczoną tympanonem. Obecnie mieści się w nim siedziba Gminnego Ośrodka zdrowia.